Howard Gardner, amerykański psycholog i neurolog, profesor Uniwersytetu Harvarda i Uniwersytetu Bostońskiego, doktor honoris causa ponad 20 szkół wyższych i uniwersytetów.

               Zgodnie z ogólną tezą Howarda Gardnera, każdy człowiek ma wiele stosunkowo odrębnych inteligencji. Nie wszystkie one są zbadane i nazwane. Podważa to założenie o istnieniu tylko jednego typu inteligencji, mierzonego przy użyciu standardowych technik psychometrycznych. Wszystkie inteligencje są równouprawnione, żadna nie jest ważniejsza od innej. W odniesieniu do dzieci Gardner wyróżnia 8 typów inteligencji: językową, ruchową, matematyczno-logiczną, wizualno-przestrzenną, przyrodniczą, muzyczną, interpersonalną, intrapersonalną.

  – przejawia się w rozumieniu świata poprzez słowo mówione i pisane, we wrażliwości na rymy, znaczenie słów oraz dźwięki.

Dzieci z przewagą tej inteligencji:

myślą „słowami” i lubią czytać,

przejrzyście wypowiadają i spisują swoje myśli,

używają bogatego słownictwa,

tworzą opowiadania, barwne historie,

szybko uczą się języków obcych.

 

– przejawia się w rozumieniu świata poprzez ruch i kontakt fizyczny oraz umiejętnością wykorzystania własnego ciała do wyrażenia emocji.

 

Dzieci z przewagą tej inteligencji:

  wykorzystują ruch w sposób celowy,

  mają wyczucie czasu i przestrzeni,

  są uzdolnione manualnie,

  sprawnie manipulują przedmiotami,

  mają dobrą koordynację ruchową,

  lubią wycieczki i zajęcia w terenie.

 

– przejawia się w rozumieniu świata poprzez liczby, ciągi zdarzeń, myślenie logiczne i kreatywne rozwiązywanie problemów. 

 

Dzieci z przewagą tej inteligencji:

  mają uzdolnienia matematyczne,

  lubią porządek i precyzyjne instrukcje,

  są konkretne i dociekliwe,

  badają i zbierają informacje,

  lubią gry, łamigłówki i zagadki,

  potrafią rozwiązywać problemy,

  umiejętnie szeregują, klasyfikują i wnioskują.

 

– przejawia się w rozumieniu świata poprzez myślenie obrazami, wrażliwość wzrokowo-przestrzenną, wizualizację i orientację przestrzenną.

 

Dzieci z przewagą tej inteligencji:

  są twórcze i pomysłowe,

  doskonale orientują się w przestrzeni trójwymiarowej,

  wiernie odtwarzają w pamięci obrazy,

  dużo rysują oraz dobrze konstruują,

  czytają mapy, tabele i diagramy,

  mają bogatą wyobraźnię.

 

przejawia się w rozumieniu świata poprzez otoczenie, środowisko, umiejętność rozpoznawania i kategoryzowania świata fauny i flory oraz innych obiektów przyrodniczych.

 

Dzieci z przewagą tej inteligencji:

  rozumieją świat roślin i zwierząt,

  rozpoznają i kategoryzują obiekty przyrody,

  dostrzegają wzorce funkcjonujące w naturze,

  lubią przebywać na świeżym powietrzu,

  kochają przyrodę, pasjonują się ekologią,

  klasyfikują przedmioty w hierarchie.

 

– przejawia się w rozumieniu świata poprzez rytm i melodię, zdolnością słuchową, wrażliwością na dźwięki, rymy i kompozycje.

 

Dzieci z przewagą tej inteligencji:

  rozumieją świat poprzez rytm i melodię,

  potrafią aktywnie słuchać,

  łączą muzykę z emocjami i własnym nastrojem,

  są wrażliwe na odbiór dźwięków,

  mają poczucie rytmu, lubią śpiewać,

  uczą się przy muzyce i rymują,

zmieniają w muzykę wszystko, co robią

 

– to zdolność rozumienia innych ludzi, współodczuwania, negocjowania i wypracowywania kompromisów oraz patrzenia na świat oczyma innej osoby.

 

Dzieci z przewagą tej inteligencji:

  lubią i potrafią pracować w grupie,

łatwo nawiązują kontakty społeczne,

mają zdolności przywódcze,

  są komunikatywne,

są asertywne przy konfrontacji.

 

– to zdolność rozumienia samego siebie, własnych uczuć, patrzenia na świat z własnego punktu widzenia, umiejętność kierowania własnym postępowaniem.

 

Dzieci z przewagą tej inteligencji:

  lubią pracować samodzielnie,

  znają własne mocne strony,

budują wewnętrzną motywację,

  mają jasno sprecyzowane cele własne,

  poszukują odpowiedzi na „trudne” pytania.

   Sformułowana przez Howarda Gardnera teoria inteligencji wielorakich została przyjęta na całym świecie z dużym zainteresowaniem. Popularnością cieszy się wśród pedagogów i psychologów zajmujących się określonymi typami uzdolnień. Docenione zostało też jej wykorzystanie w praktyce szkolnej. Teoria ta ułatwiła nauczycielom jakościową i zróżnicowaną ocenę postępów intelektualnych uczniów. Ma ona swoich zdecydowanych zwolenników, ale również przeciwników.

              Każdy człowiek posiada naturalne predyspozycje do określonego rodzaju lub rodzajów inteligencji. Poszczególne typy inteligencji są w różnym stopniu rozwinięte i tworzą wspólnie indywidualny profil inteligencji. Wszystkie inteligencje wzajemnie ze sobą współpracują, a każdy rodzaj inteligencji może być modyfikowany i ciągle rozwijany. Służy temu odpowiednia stymulacja, właściwa organizacja środowiska rozwoju oraz wykorzystywanie szerokiego spektrum możliwości dzieci.